مجتبی گهستونی، روزنامهنگار و دبیر سرویس نخبگان و سمنهای میراث آریا در یادداشتی نوشت: کتاب «هنر دستان» مجموعهای ارزشمند و هویتمند از دستاوردهای هنری صنعتگران خوزستان است که با تمرکز بر آثار منتخب هشتمین دوره مهر اصالت ملی صنایعدستی خوزستان تدوین و منتشر شده است. این کتاب جلوهای از میراث کهن، آفرینش هنرمندانه و تداوم حکمت سنتی مردمان این سرزمین را ثبت کرده و بازتابی از تلاشهای گسترده برای ارتقای جایگاه صنایعدستی ایران در سطوح ملی و بینالمللی است.
در سال ۲۰۰۰ میلادی، یعنی حدود ۲۶ سال پیش، سازمان جهانی یونسکو با درک اهمیت حمایت مادی و معنوی از حوزه صنایعدستی و نیز ضرورت تعریف جایگاهی نوین برای این حوزه در گستره جهانی، برنامهای با عنوان مهر ملی اصالت یونسکو را پایهگذاری کرد. هدف این برنامه ایجاد سازوکاری برای تشویق هنرمندان، حفظ میراثفرهنگی و کمک به توسعه پایدار جوامع فعال در عرصه هنرهای سنتی بود.
در ایران، این رویداد از سال ۱۳۹۰ بهصورت دوسالانه در سطح ملی برگزار شد. خروجی این جریان، انتخاب آثار برتر صنایعدستی کشور و فراهمکردن امکان حضور آنها در دوسالانه بینالمللی مهر اصالت یونسکو بود؛ روندی که جایگاه هنرمندان ایرانی را در عرصه جهانی تقویت کرد و موجب افزایش کیفیت، رقابتپذیری و معرفی حرفهایتر آثار شد.
براساس اعلام مسئولان ادارهکل میراثفرهنگی، گردشگری و صنایعدستی خوزستان، در هشتمین دوره داوری مهر اصالت ملی آثار ارائهشده با دو پیششرط بنیادین «احترام به محیط زیست» و «پایبندی به مسئولیت اجتماعی» مورد ارزیابی قرار گرفتند.
همچنین داوران با تکیه بر چهار معیار اصلی «مرغوبیت: کیفیت ساخت، دقت در جزئیات و ماندگاری»، «اصالت: ریشهمندی در سنتها، تکنیکها و زیباییشناسی بومی»، «نوآوری: خلاقیت در فرم، رنگ، کاربرد یا ارائه» و« بازاریابی: قابلیت عرضه، جذب مخاطب و حضور در بازارهای داخلی و خارجی» به سنجش آثار پرداختند. این معیارها سبب شده است آثار برگزیده نهتنها نمایشگر ارزشهای فرهنگی باشند، بلکه امکان حضور مؤثر در فضای حرفهای هنرهای کاربردی را نیز داشته باشند.
این کتاب معرفیکننده ۴۸ اثر ارزشمند است که در آذرماه ۱۴۰۴ موفق به دریافت گواهی مهر اصالت ملی شدهاند. آثار ثبتشده در این مجموعه طیف گستردهای از هنرها و تکنیکهای بومی خوزستان را شامل میشود؛ آثاری که ریشه در تاریخ و فرهنگ اقوام گوناگون این استان دارند و هر یک بازتابدهنده بخشی از هویت فرهنگی منطقه هستند.
کتاب «هنر دستان» نهتنها یک مجموعه تصویری از آثار منتخب است، بلکه سندی مکتوب از تلاش، مهارت، نوآوری و ذوق هنرمندان خوزستانی محسوب میشود. این اثر با هدف معرفی، ترویج، حمایت و مستندسازی هنرهای سنتی استان منتشر شده و پلی میان میراث گذشته و نیازهای امروز جامعه هنری و فرهنگی است.
ادارهکل میراثفرهنگی، گردشگری و صنایعدستی خوزستان این کتاب را با نیت توسعه آگاهی عمومی، حمایت از هنرمندان و تقویت جایگاه صنایعدستی استان در سطح کشور و جهان منتشر کرده است. این مجموعه برای اینکه سهم خوزستان در میراث ناملموس کشور روشنتر شود، آثار برجسته هنرمندان به جامعه معرفی شود، فرصتهای تازهای برای حضور در بازار ایجاد شود و سنتهای ارزشمند هنری برای نسلهای آینده حفظ و بازآفرینی شود، پیشکش هنرمندان، صنعتگران و تمامی علاقهمندان به فرهنگ و هنر ایران شده است.
«هنر دستان» سرشار از روایتهایی از مهارت، تلاش و عشق به هنر است؛ یادگاری ماندگار از نسلی که با دستهای خود فرهنگ یک سرزمین را زنده نگاه داشتهاند.
هیئت داوران هشتمین دوره مهر اصالت ملی صنایعدستی خوزستان شامل عباس رحیمی با مدرک دکترای پژوهش هنر، نسرین ارجمندی و زهرا طهماسبی هر دو با مدرک کارشناسی ارشد طراحی پارچه و لباس، عاطفه توکلیان، مهلا منجزی حسین و ارمغان کیوان، هر سه با مدرک کارشناس ارشد پژوهش هنر، آثار راهیافته را داوری کردند.
همچنین در بخش «بافتههای داری و غیر داری» با رشته گلیمبافی، در بخش «صنایع چوبی و حصیری» با رشتههای خراطی چوب، کپوبافی واحجام چوبی، در بخش «نساجی سنتی»، با رشتههای چوقا بافی، موج بافی، احرامی بافی، در بخش «میناکاری» شامل رشته مینای صبی، در بخش «پوشاک سنتی» شامل رشته البسه محلی عرب، «رودوزیهای سنتی» با رشته بلوچی دوزی، در بخش «صنایعدستی سنگی» با رشته حجاری سنتی و تراش سنگهای قیمتی و نیمه قیمتی، در بخش «صنایعدستی چرمی» با رشته تولیدات چرمی دست دوز، در بخش «کاشی سنتی، سفال و سرامیک» با رشته سفال و سرامیک و در بخش «صنایعدستی فلزی» رشته زیورآلات سنتی، کلیه آثار مورد داوری قرار گرفتند.
چهل و هشت اثر ارزنده دریافت کننده مهر اصالت ملی صنایعدستی، متعلق به صنعتگرانی هستند که در ادامه به نام آنها اشاره میکنم: پگاه پورهاشمیان، گلی کیانی چهار بنیچهزاده، شیرین ابراهیمی، مرتضی رحیمی لرکی، فاطمه رحیمی لرکی، ثریا موسوی گورایی، ماهی جان کرد، مروارید شیخزاده، ماه افروز اسماعیلوندی، محمد مهدی صالحی، صنوبر حسینی احمد فداله، حدیث باقریان زاده، آمنه کایدگپ، رضا ستارنژاد، زهرا یاسمی یاراحمد، مهتاب عسکری پویا، مریم تختاییپور، فاطمه تخته، عبدالرحیم فروتن، محمود مرادی زارعی، اشرف نظرزاده دناک، نرگس ظهیرنیا، فاطمه علوی، بهروز رحمتی، سهام رسولیراد، الهه پورشکیبایی، احسان جلیلی سچهگانی، عظیمه چراغیگاه، افسانی زلقی، یسنا احمدی نورالدینوند، زری یوسفی پوزگانی، مصطفی پنبهدانهپور، مهین جمالپور، محترم خسروی حاجیوند، گلبناز محمدی حاجیوند، لیلا حرگانی زویری، میترا روانفر، مرجان روانفر، مهان روانفر، فرشاد خوش بصیرت، مرداد دباغیان، کتایون محمدی، الهام رفعتپناه، راضیه آبرهام و علیرضا خلیفه نیلساز.
صنعتگران دریافت کننده هشتمین مهر اصالت ملی صنایعدستی در حوزه جغرافیایی شهرهای اهواز، ایذه، شوشتر، دزفول، اندیمشک، مسجدسلیمان، اندیکا، ماهشهر قرار دارند.
انتهای پیام/
نظر شما